Topic outline

  • Umutwe wa mbere: Imyuga gakondo

    Isubiramo

    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono.



    3. Soma amagambo akurikira kandi uyandike mu mukono. 



    4. Soma interuro zikurikira kandi uzandike mu mukono. 

    a) Inyombya ihagaze ku mugwegwe uri mu nsina za Nshuti. 

    b) Mugwiza agira ishyaka akita ku mbyeyi ze buri munsi.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.


    Iterambere ry’umuryango


    Kera Nsabimana na Mbyeyi bari abakene bikabije. Baje kwigira inama yo guhinga insina n’imigwegwe. Mu mikorere yabo bagiraga ishyaka kandi ntibashyamirane. 

    Bazindukaga kare bakorera insina n’imigwegwe byabo. Insina bazisasiraga ishinge bakazifumbiza imborera. Bazishakiraga kandi inkingi bakazitega ngo zitagwa. Uwo mushinga wabo watumye babona amafaranga menshi. 

    Ubu biteje imbere, bafite ishyo ry’inka z’imbyeyi n’imfizi. Abana babo Mbyayingabo na Uwishyaka biga neza.

    a) Ni iki cyavanye Nsabimana na Mbyeyi mu bukene bukabije? 

    b) Nsabimana na Mbyeyi bazindukaga bakora iki? 

    c) Byagenze bite umushinga wabo umaze kumenyera?


    6. Uhereye ku mashusho hitamo igihekane maze wuzuze ijambo. ns, mby, shy, nsh, gw.



    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono. 



    3. Soma amagambo akurikira kandi uyandike mu mukono. 


    4. Soma interuro zikurikira kandi uzandike mu mukono. 

    a) Ku munsi wo kurya ubunnyano navuze mu ijwi riranguruye. 

    b) Munywanyi yikanze ingwe asitara ku njyo.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Tubungabunge amashyamba


    Mukannyi na Nyirangwije bagiye kwiga mu gitondo. Bageze mu nzira babona ishyamba rya Njyanabo ryatwitswe. Iryo shyamba ryabagamo ingwe n’ibijwangajwanga. Mukannyi yatabaje mu ijwi riranguruye. Haza abaturage bararizimya ku manywa y’ihangu

    Barangije, Semanywa yihanangiriza abangiza ibidukikije

    Yamaganye abatwika amashyamba bitwaje umuriro ku njyo. Yibukije ko amashyamba atanga umwuka mwiza akanarwanya isuri. Mukannyi na Nyirangwije bakomeje urugendo bajya kwiga bishimye.

    a) Mukannyi amaze kubona ko ishyamba ryatwitswe yakoze iki? 

    b) Ni izihe nyamaswa zabaga mu ishyamba rya Njyanabo? 

    c) Ni akahe kamaro k’amashyamba kavuzwe mu mwandiko? 


    6. Uhereye ku mashusho hitamo igihekane maze wuzuze ijambo:  jw, nny, nyw, njy, ngw



    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono. 



    3. Soma amagambo akurikira kandi uyandike mu mukono. 



    4. Soma interuro zikurikira kandi uzandike mu mukono. 

    a) Ntaganzwa ntaha imfizi ze amazi arimo imisundwe. 

    b) Ntirushwa afite imbwa y’inkazi.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Twirinde gushotorana


    Rudasumbwa, Ndwaniye na Mfuranzima biga i Muyunzwe. Basoza igihembwe umwarimu Mutarushwa yabasabye gukubura ishuri. Anabasobanurira ko kugira isuku birinda indwara.

    Aho gukubura, Ndwaniye yatangiye gushwana na Mfuranzima. Yamubwiraga ko adakubura neza maze amwambura umweyo. Rudasumbwa abibonye arabakiza, ababwira ko gushotorana atari byiza. Yungamo ko bagomba kugira umuco uranga imfura

    Ndwaniye asaba imbabazi Mfuranzima, yiyemeza kutazabisubira ukundi.

    a) Ndwaniye, Rudasumbwa na Mfuranzima biga he? 

    b) Umwarimu yabwiye abanyeshuri ko isuku imaze iki? 

    c) Byagenze bite Ndwaniye amaze kubwirwa ko gushotorana atari umuco uranga imfura ? 


    6. Uhereye ku mashusho, hitamo igihekane maze wuzuze ijambo:  shw, mbw, mf, ndw, nzw



    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono. 



    3. Soma amagambo akurikira kandi uyandike mu mukono. 


    4. Soma interuro zikurikira kandi wandike mu mukono. 

    a) Inswa n’imiswa biri mu bihwagari bya Semiswa. 

    b) Kutajya mu birori, Ntwazabagabo abivutswa n’ihwa ryamuhanze.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Ntwari n’imiswa


    Umunsi umwe, Ntwari yakinaga agapira. Muri uwo mwanya havumbuka imbwa yirukanswaga n’abana. Nuko Ntwari asetswa no kubona imbwa yiruka amasigamana

    Yarasetse cyane agapira karamucika kagwa mu miswa. Ahita ahagurutswa no kukavanamo. Yifashishije igiti k’igihwagari ngo akavanemo. Yaribeshye ahagarara mu miswa imurumye aratabaza. 

    Nyiramiswa wihanduraga amubera intwari areka kwihandura ihwa aramutabara. Yafashe umuswari amuhanaguraho imiswa anamuhereza agapira ke.

    a) Agapira ka Ntwari kamucitse ari gukora iki? 

    b) Kubera iki Nyiramiswa yaje gutabara Ntwari? 

    c) Nyiramiswa yatabaye ate Ntwari?

    6. Hitamo igihekane maze wuzuze ijambo. sw, hw, nsw, tsw, ntw



    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono. 


    3. Soma amagambo akurikira kandi uyandike mu mukono. 


    4. Soma interuro zikurikira kandi uzandike mu mukono. 

    a) Gapyisi wo mu Matyazo afite injwiri. 

    b) Inzuki zadwinze Matayo agiye kwahirira inkwavu.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Ubushotoranyi bwa Nyanjwenge


    Nyanjwenge yakundaga gushotora inzuki za sekuru Nkwakuzi. Nimugoroba yasokozaga injwiri ze akigira hafi y’umuzinga. Ntiyakundaga gupyipyinyurwa nka Gapyisi murumuna we. 

    Umunsi umwe, Nyanjwenge bamutumye inkwi, yigira guhakura. Ageze ku muzinga w’inzuki yahise awegera atadagadwa. Mu muzinga havuyemo inzuki ziramudwinga avuza induru. 

    Sekuru yasize isuka yatyazaga ku ityazo, aza kumutabara. Ahageze arazimukiza amujyana mu rugo. Kuva ubwo Nyanjwenge arahira kuzongera gukubaganira inzuki.

    a) Ni nde wakundaga gupyipyinyurwa? 

    b) Kuki Nyanjwenge yavugije induru? 

    c) Nyuma yo gutabarwa Nyanjwenge yafashe ikihe kemezo?


    6. Uhereye ku mashusho hitamo igihekane maze wuzuze ijambo. ty, nkw, py, njw, dw



    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono. 



    3. Soma amagambo akurikira kandi uyandike mu mukono. 



    4. Soma interuro zikurikira kandi uzandike mu mukono. 

    a) Ndyanabo ntarwara ibifwana kuko akunda inshyushyu n’intyabire. 

    b) Busyete yahirira imbyeyi ye imicwira.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Indyo yuzuye


    Ababyeyi ba Semacwa bamenye ko afite amagufwa adakomeye. Banga kuba inshyanutsi ariko ntibanacweza. Bukeye, bagiye kugisha inama umuturanyi wabo.

    Yabagiriye inama yo kumugaburira indyo yuzuye. Yababwiye ko batazirengagiza kumuha inshyushyu, intyabire n’imbuto. Igikoma bagitekeshaga ifu baseye ku rusyo. Nyina yabaye intyoza, anamushakira indyoshyandyo zikwiye. 

    Bagaburiye Semacwa, bidatinze amagufwa ye arakomera. Ubu Semacwa yatangiye ishuri aca ukubiri n’indwara.

    a) Ni nde ababyeyi ba Semacwa bagishije inama? 

    b) Ni iki cyatumaga amagufwa ya Semacwa adakomera? 

    b) Semacwa amaze kugaburirwa neza byagenze bite?


    6. Uhereye ku mashusho  hitamo igihekane maze wuzuze ijambo. sy, fw, ndy, cw, nshy, nty



    Igihekane mpy/Mpy

    1. Erekana amashusho arimo ijwi mpy.



    2. Erekana igihekane mpy/Mpy.



    3. Soma imigemo ikurikira.



    4. Soma amagambo akurikira.



    5. Soma interuro zikurikira. 

    a) Sempyisi yarwaye impyiko. 

    b) Mpyorero yabonye impyisi mu ishyamba.


    6. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Mubyeyi kwa sekuru


    Mubyeyi yagiye i Kayonza kwa Sekuru Sempyisi. Yifuzaga kumenya imyambaro yambarwaga n’Abanyarwanda bo hambere. 

    Agezeyo nyirakuru Nyirampyorero amwakirana urugwiro. Nimugoroba bataramye, abaza Sempyisi uko hambere bambaraga. Amusubiza ko bambaraga imyambaro ikoze mu mpu. Abandi bakambara impuzu bakomaga mu bishishwa by’imivumu. 

    Sempyisi yongeraho ko ikoze mu mpu yakorwaga n’abakannyi. Anamubwira ko sekuruza Serupyipyinyurimpyisi na we yari umukannyi. 

    Mubyeyi arishima ndetse abashimira inyigisho nziza bamuhaye.

    a) Abanyarwanda bo hambere bambaraga imyambaro ikoze mu ki? 

    b) Ni uwuhe mwuga Serupyipyinyurimpyisi yakoraga? 

    c)  Vuga indi myuga gakondo waba uzi.


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana igihekane gikurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.



    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira. 



    10. Soma ijambo uryandike mu mukono, unace akarongo ku gihekane mpy.

    a) impyisi 

    b) Mpyorero 

    b) Sempyisi


    Igihekane pw/Pw

    1. Erekana amashusho arimo ijwi pw.



    2. Erekana igihekane pw/Pw.



    3. Soma imigemo ikurikira.



    4. Soma amagambo akurikira.



    5. Soma interuro zikurikira. 

    a) Ibitabo byagombaga gucapwa byaracapwe. 

    b) Sempyisi akopwa n’abacuruzi baturanye.


    6. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Yamenye kuboha


    Umunsi umwe, Mukamatsiko yari iwabo asoma igitabo. Icyo gitabo nyina yari yaragikopwe na Mpyisi.  Cyari igitabo cyacapwe n’umuhanga witwa Nyirampyorero. 

    Urubyiruko rwose rwavugaga ko cyacapwe neza.  Mukamatsiko agisoma, yitegereje ishusho y’umugore wabohaga agaseke. Bukeye yegera nyina amusaba kumwigisha kuboha.  Nuko bicaye mu nzu, nyina arabimwigisha. 

    Kuva ubwo Mukamatsiko atangira gukunda imyuga gakondo. Iyo bamutumaga guhaha yitwazaga agaseke yaboshye.

    a) Ni iki cyateye Mukamatsiko gukunda imyuga gakondo? 

    b) Mu gitabo Mukamatsiko yasomaga, yabonye umugore wakoraga iki? 

    c) Uretse agaseke, ni ibihe bikoresho bindi bibohwa?


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana igihekane gikurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.



    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira.



    10. Tondeka imigemo wahawe ukore ijambo, unaryandike unoza umukono.

    a) za - pwa - ca- ki 

    b) ra- ko- ba - pwe 

    c) a - pwa - ra - ko


    Imyitozo

    1. Erekana amashusho arimo amajwi mpy/pw.



    2. Soma imigemo ikurikira. 



    3. Soma amagambo akurikira.



    4. Soma interuro zikurikira. 

    a) Nyirampyorero arasoma igitabo cyacapwe neza. 

    b) Sempyisi yakopwe umuti uvura impyiko.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Ubukannyi bwabateje imbere


    Umukannyi Sempyisi yuzuraga na Mpyorero bagatura mu Bwanacyambwe. Uko Sempyisi yakungaharaga, Mpyorero we yaburaga amajyo.

    Igihe cyarageze, Sempyisi yigisha Mpyorero umwuga w’ubukannyi. Yagiraga ngo inshuti ye itazasaza igikopwa ibiribwa. Mpyorero yize ubukannyi atangira gukora imikandara n’amasakoshi. Yanabyigishije mushiki we Nyirampyorero bafatanya uwo mwuga. Biteza imbere, basezerera ibyo gukopwa n’abandi. 

    Sempyisi yishimira urwego Mpyorero na Nyirampyorero bagezeho. Mpyorero anezezwa n’umwuga yamenye ukaba ubatunze.

    a) Ni izihe mpungenge Sempyisi yari afitiye Mpyorero? 

    b) Nyuma yo kwitabira umwuga w’ubukannyi, byagendekeye bite Mpyorero? 

    c) Vuga akamaro k’umwuga w’ubukannyi.


    6. Soma kandi wandike mu mukono wigana ibihekane bikurikira.



    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira.



    9.  Uzurisha kimwe muri ibi bihekane mpy na pw ukore ijambo unaryandike unoza umukono.



    10. Hitamo amagambo wuzuze interuro, maze uzandike unoza umukono: impyiko, Mpyipyinyura, zicapwe , Mpyorero, azakopwa, Sempyisi

    a) ______nigire mu birori. 

    b) Habayeho umwana witwaga  _______wari inshuti ya ______. 

    c) Jyana izo nyandiko___neza. 

    d) Kaneza _______umuti uvura _______.


    Igihekane mpw/Mpw

    1. Erekana amashusho arimo ijwi mpw.



    2. Erekana igihekane mpw/Mpw.


    3. Soma imigemo ikurikira.



    4. Soma amagambo akurikira.


    5. Soma interuro zikurikira. 

    a) Mpwerazikamwa afite impwempwe nyinshi. 

    b) Impwerume ya Sempwempwe iraryana.


    6. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Uko yatunze isuka


    Kera habayeho umugabo w’umukene akitwa Sempwempwe. Nta suka yagiraga, yibazaga aho azayikura bikamuyobera. 

    Bukeye ajya kwa Mpwerazikamwa wazicuraga ngo ayikopwe. Ku nzira abona impyisi yirukankanye impwerume ya Mpwerazikamwa. Sempwempwe ahita akoma akamo akiza iyo mpwerume. Arangije ayambika ishumi ayishyira Mpwerazikamwa. Amubwira ko ayikijije ariko yashakaga no gukopwa isuka. Mpwerazikamwa amuha isuka amubwira ko ayimuhembye atayimukopye. 

    Sempwempwe agira ibyishimo byinshi, atunga isuka atyo.

    a) Sempwempwe yari agiye gukora iki kwa Mpwerazikamwa? 

    b) Sempwempwe yakijije impwerume ate? 

    c) Uretse isuka, ni ibihe bikoresho bindi bashobora gucura?


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana igihekane gikurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.



    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira. 



    10. Shakisha byibura amagambo atatu yakoreshejwe mu mwandiko “Uko yatunze isuka” arimo igihekane mpw, uyandike unoza umukono. 

    a) __________________ 

    b) __________________ 

    c) __________________


    Igihekane nsy/Nsy

    1. Erekana amashusho arimo ijwi nsy.



    2. Erekana igihekane nsy/Nsy.



    3. Soma imigemo ikurikira. 



    4. Soma amagambo akurikira.



    5. Soma interuro zikurikira. 

    a) Twereke ahari izo nsyo dusye aya masaka. 

    b) Tambuka neza utansyonyora ngiye kuri Satinsyi.


    6. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Nsyori yarampwituye


    Umunsi umwe mu museso, nahuye n’umubaji Nsyori. Nari mpwereye narembye arampwitura nerekeza kwa muganga. Nsyori yari yikoreye imbehe, imyuko n’imidaho yabaje. Yari abijyanye mu isoko rya Satinsyi kubigurisha. 

    Twageze imbere duhura n’imbwebwe iratumokera. Duhita duhungira mu rugo rwa Mpwituzi. Nsitara ku nsyo zari aho mu mbuga ingasire iragwa. Mpita nyiterura maze iranshika insyonyora ikirenge iransyigingiza. 

    Nsindagira njya kwa muganga umubaji Nsyori yikomereza ku isoko.

    a) Ni uwuhe mwuga Nsyori yakoraga? 

    b) Ni ibihe bikoresho Nsyori yari ajyanye ku isoko? 

    c) Ni akahe kamaro k’ibikoresho Nsyori yari ajyanye ku isoko?


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana igihekane gikurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.



    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira. 



    10. Tondeka imigemo ukore amagambo, kandi uyandike mu mukono.

    a)  ra-wi- nyo-nsyo 

    b)  wi-gi-nsyi-za-ngi 

    c)  ye - nyo - nsyo - ya


    Imyitozo

    1. Erekana amashusho arimo amajwi mpw/nsy.



    2. Soma imigemo ikurikira. 



    3. Soma amagambo akurikira.



    4. Soma interuro zikurikira. 

    a)  Sempwempwe anyegereje urusyo nsya amasaka. 

    b) Inyana yansyonyoreye kwa Mpwerazikamwa.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Ibikoresho byo kwa nyogokuru


    Nitwa Mpwerazikamwa, niga mu mwaka wa gatatu. Mu kiruhuko nagiye kwa nyogokuru Nyiransyori. Nifuzaga kumenya ibikoresho gakondo nyogokuru yifashisha. 

    Nahahuriye na marume Sempwempwe utuye muri Satinsyi. Yansobanuriye ibikoresho bitandukanye nyogokuru yifashisha. Yanyeretse insyo, ingasire, inkoko, imbehe, intorezo, isekuru n’ibindi. Nyogokuru iyo yabintumaga nkabiyoberwa yarampwituraga. Ubu narabisobanukiwe. Nange nsigaye nsobanurira abandi. 

    Nashimishijwe cyane n’ibikoresho bitandukanye nyogokuru yifashisha.

    a) Ni iki Mpwerazikamwa yifuzaga kumenya? 

    b)  Nyiransyori yakoraga iki igihe Mpwerazikamwa yabaga yayobewe icyo yamutumye? 

    c) Ni ibihe bikoresho gakondo bindi bitavuzwe mu mwandiko?


    6. Soma interuro zikurikira maze uhuze buri nteruro n’ishusho bijyanye uhuza umubare n’inyuguti.


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana ibihekane bikurikira.


    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.


    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro zikurikira. 


    10. Uzurisha igihekane kimwe muri ibi bihekane mpy, mpw, nsy ukore ijambo, unaryandike unoza umukono.

    a) i____erume 

    b) yara___atuye 

    c) i___o


    Igihekane mvw/Mvw

    1. Erekana amashusho arimo ijwi mvw.


    2. Erekana igihekane mvw/Mvw.



    3. Soma imigemo ikurikira.



    4. Soma amagambo akurikira.



    5. Soma interuro zikurikira. 

    a) Yumvwanayo yumvwa n’abaturanyi. 

    b) Ibyo urabivuga ngo bizumvwe na nde?


    6. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Ibiryo byo kwa nyirakuru


    Yumvwanayo yahoranaga ikifuzo cyo kugaburirwa na nyirakuru. Nuko ajya kumusura iwe hakurya ya Satinsyi. Agezeyo aravunyisha ariko ntiyumvwa. 

    Kwa nyirakuru bari bahuze basya amasaka ku nsyo. Yumvwanayo abonye ko atumvwa yinjira mu gikari. Nyirakuru amubonye amwicaza ku musambi mwiza yiboheye. Yamuzaniye imyumbati n’inkongoro yuzuye amata. Imyumbati yari yatetswe mu nkono yabumbwe na Mpwituzi.

    Yumvwanayo ashimishwa n’ibiryo byo kwa nyirakuru. 

    a) Nyirakuru wa Yumvwanayo yari atuye he? 

    b) Kuki Yumwanayo yavunyishije ntiyumvwe? 

    c) Ni ibihe bikoresho banyweramo cyangwa bashyiramo amata?


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana igihekane gikurikira.


    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.


    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira.


    10. Soma ijambo uryandike mu mukono, maze uce akarongo ku gihekane mvw.

    a) arumvwa 

    b) azumvwe 

    c) Yumvwanayo


    Igihekane byw/Byw

    1. Erekana amashusho arimo ijwi byw.


    2. Erekana igihekane byw/Byw.



    3. Soma imigemo ikurikira.



    4. Soma amagambo akurikira.


    5. Soma interuro zikurikira. 

    a) Nyiratebywa yishimira gukarabywa na nyina. 

    b) Abagenzi bamwe bayobywa bakanatebywa no kutamenya gusoma.

     

    6. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Si byiza gukwiza ibihuha


    Byarahwihwiswaga mu baturanyi ko Nsyori atazi gukana. Nimugoroba Nsyori atumira abaturanyi ngo atazakomeza gusebywa

    Nsyori wari umukannyi aterura ikiganiro. Atangira avuga ko atacyumvwa kubera gusebywa na bo. Umugore we Nyiratebywa aramwunganira avuga ibyo basebywa. Abasaba kutazayobywa n’abahomvomva ko Nsyori atazi gukana. Nyiratebywa abereka inkanda Nsyori yakannye basanga ari nziza. 

    Bishimira ubwiza bwazo bavuga ko ibyo basebywa bitazongera kumvwa. Kuva ubwo Nyiratebywa na Nsyori ntibongera gusebywa ukundi.

    a) Kubera iki Nsyori yatumiye abaturanyi? 

    b) Ni gute Nsyori n’umugore we bemeje abaturanyi ko ibyahwihwiswaga atari ukuri? 

    c) Vuga imyambaro gakondo Abanyarwanda bikoreraga.


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana igihekane gikurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.


    9. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro ikurikira. 


    10. Tondeka neza imigemo wahawe, ukore amagambo uyandike unoza umukono.

    a) gu - bywa- se 

    b) bywa - ra - ba- ka - ra 

    c) ba- te-bywa- za


    Imyitozo

    1. Erekana amashusho arimo amajwi mvw/byw. 


    2. Soma imigemo ikurikira. 


    3. Soma amagambo akurikira.


    4. Soma interuro zikurikira. 

    a)  Ntibasebywa yumvwa na bose. 

    b) Abana benshi bayobywa n’uburangare.


    5. Soma umuvugo ukurikira.

    Ubuvumvu ni bwiza


    a) Kuki ubuvumvu ari bwiza? 

    b) Amafaranga Sempyoko yabonye yayakoresheje iki? 

    c) Ubuki bumara iki?


    6. Soma kandi wandike mu mukono wigana ibihekane bikurikira.


    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira. 


    8. Tondeka neza imigemo wahawe ukore amagambo yumvikana uyandike unoza umukono.

    a) zu - mvwe - u 

    b) ka - ba - bywe - ra 

    c) bywa-ka-a-ra-ra


    9.  Shaka mu kinyatuzu amagambo arimo ibihekane mvw na byw, maze uyandike mu mukono.

          


    Isuzuma risoza umutwe wa mbere

    1. Huza igihekane n’ishusho irimo ijwi bijyanye.



    2. Soma imigemo ikurikira kandi uyandike mu mukono.



    3. Soma amagambo akurikira.



    4. Soma interuro zikurikira. 

    a) Impwerume ya Sempyisi iramoka ntiyumvwe. 

    b) Kangabo wakopwe igare yansyonyoye.


    5. Soma umwandiko ukurikira maze usubize ibibazo.

    Impwerume yaramuvudukanye 


    Umunsi umwe, Mpyorero bamutumye kuri Satinsyi guhaha. Ahura n’abahigi bafite imyambi, imiheto n’amacumu. Bari bashoreye imbwa z’impwerume, iy’inkazi iramuvudukana. 

    Mpyorero yahise ahunga ahura n’imodoka akwepwa na yo. Yarimo ibitabo byacapwe  kugira ngo bizakopwe abasomyi. Mpyorero yakomeje gutabaza yumvwa na Basebywanabo amukiza impwerume. 

    Kubera ubwoba, Mpyorero yatinye gukomeza urugendo. Basebywanabo aramuhumuriza amusaba kudasibywa isoko n’ubwoba afite. Mpyorero yumva inama nziza agiriwe ajya guhaha.

    a) Ni ibihe bikoresho abahigi bari bafite? 

    b) Ni nde wakijije Mpyorero impwerume? 

    c) Uramutse uhuye n’imbwa mu nzira wabigenza ute?


    6. Huza ukoresheje akambi ibikoresho n’ababikoreshaga mu myuga gakondo. 



    7. Soma kandi wandike mu mukono wigana amagambo akurikira.



    8. Soma kandi wandike mu mukono wigana interuro zikurikira.


    9. Uzurisha ibihekane mpy, pw, mpw, nsy, mvw, byw ukore ijambo uryandike unoza umukono.



    10. Tondeka amagambo neza ukore interuro yumvikana, maze uyandike mu mukono.

    a) buhoro - ntiyumvwe - Mpwerazikamwa - aravuga 

    b) gusya - insyo - zo - Ntibasebywa - amasaka - yakopwe


    URLs: 31Files: 3